Namık İsmail'in 1917 yılında yaptığı bu eser (diğer adıyla Topçular), Çanakkale Savaşı ve Milli Mücadele döneminin getirdiği çetin mücadeleyi konu alır. Tablo, bir topçu birliğinin elinde kalan son mermiyi topa sürme anındaki yüksek gerilimi ve vatanseverliği resmeder. Parçalanmış bir top arabasının başında, yaralı olmasına rağmen son mermiyi inançla havaya kaldıran askerin ve yerdeki şehit figürlerinin tasviri, zaferin hangi büyük fedakarlıklarla elde edildiğini anlatır.
Eserde, savaş meydanındaki kaos ve dramatik atmosfer, figürlerin yüz ifadelerinden ziyade vücut hareketleri ve gerilimli duruşları üzerinden yansıtılmıştır. Sanatçı, 1914 Kuşağı'nın (Çallı Kuşağı) izlenimci ışık anlayışını dramatik ve gerçekçi bir kompozisyon yapısıyla birleştirmiştir. Arka plandaki dumanlı hava savaşın şiddetini hissettirirken, ışık son mermiyi tutan kahraman askerin üzerinde toplanarak odağı güçlendirir.
Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır.
- Mustafa Kemal ATATÜRK